موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده میثم بشیری
نويسنده محمد رضایی‌پور
نويسنده مصطفی محمدی
ويرايشگر
ناشر موسسه مطالعات و پژوهش هاي بازرگاني
كد AN-04-XXX-054
زمان انتشار بهمن 1404
شماره ثبت 5350

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

اقتصاد جهانی به‏طور فزاینده‌ای حول محور زنجیره‌های ارزش جهانی و منطقه‏ای ساختار یافته است. این زنجیره‌ها محرک‌های قدرتمندی برای رشد بهره‌وری، ایجاد شغل و افزایش استانداردهای زندگی محسوب می‌شوند گزارش حاضر با عنوان «رویکرد ماموریت‌محور به توسعه زنجیره‌های ارزش استانی» با هدف ارائه چارچوبی استراتژیک برای مدیران استانی تهیه شده تا با اتکا به نظریات ماریانا مازوکاتو (دولت کارآفرین، نوآوری ماموریت‌محور و مشروط‌سازی) و مفهوم چندلایه‌گی زنجیره‌های ارزش (جهانی، منطقه‌ای و ملی)، بتوانند مزیت‌های درون‌زا و ظرفیت‌های منطقه‌ای خود را شناسایی کرده و به ارتقای ارزش افزوده در زنجیره‌های محلی کمک کنند. در بخش مبانی نظری، گزارش مفهوم «دولت کارآفرین» را معرفی می‌کند که فراتر از رفع شکست‌های بازار، نقش اول سرمایه‌گذار در سراسر فرآیند نوآوری را ایفا می‌کند و بر طراحی مشروط‌سازی (عمل متقابل) برای اجتماعی کردن ریسک و پاداش تأکید دارد. سپس با تشریح تفاوت‌ها و تعامل زنجیره‌های ارزش جهانی (GVCs)، منطقه‌ای (RVCs) و ملی/استانی (NVCs)، ضرورت ادغام استراتژیک هر سه لایه برای افزایش تاب‌آوری و خوداتکایی استان‌ها روشن می‌شود. گزارش با بررسی مزیت‌های منطقه‌ای (منابع طبیعی، سرمایه انسانی، خوشه‌های صنعتی و زیرساخت‌های نهادی) و مسیرهای ارتقاء (انباشت سرمایه، پیشرفت فناوری و تقویت سرمایه انسانی)، چارچوب‌های عملیاتی نظیر استراتژی‌های تخصص هوشمند (S3) و سیستم‌های نوآوری منطقه‌ای (RIS) را پیشنهاد می‌دهد تا اصول ماموریت‌محور در عمل به اجرا درآید. در ادامه، نحوه «تعریف ماموریت‌های استانی» بر مبنای چالش‌های محلی و مکانیزم «دولت کارآفرین استانی» برای سرمایه‌گذاری پیش‌فعال و طراحی مشروط‌سازی‌های مشخص برای همکاری عمومی–خصوصی شرح داده شده است. درس‌آموخته‌هایی از تجربه چین، کره‌جنوبی، آفریقا و اروپا نشان می‌دهد که مشارکت همزمان در زنجیره‌های جهانی و داخلی (مشارکت دوگانه) و همکاری فراملی منطقه‌ای به شکل‌گیری اکوسیستم‌های تاب‌آور منجر می‌شود. در نهایت، گزارش توصیه‌های سیاستی شامل ایجاد صندوق‌های ماموریت‌محور، تدارکات استراتژیک، توسعه زیرساخت‌ها و تقویت حکمرانی تطبیقی را برای مقامات استانی ارائه می‌دهد و بر اهمیت نهادسازی، یادگیری مستمر و همکاری چهارگانه هلیکس (دولت، دانشگاه، بخش خصوصی و جامعه) تأکید می‌کند.