موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده ابوالفضل معصوم‌زاده زواره
نويسنده سمانه قلی‌پور
نويسنده داود چراغی
نويسنده خلیل حیدری
نويسنده رضوان آقامیرزایی
نويسنده الناز میاندوآبچی
نويسنده امین مالکی
ويرايشگر
ناشر موسسه مطالعات و پژوهش هاي بازرگاني
كد AN-05-XXX-009
زمان انتشار خرداد 1405
شماره ثبت 5371

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

برنج یکی از مهم‌ترین محصولات کشاورزی جهان است که بیش از نیمی از جمعیت دنیا به‌طور مستقیم به آن وابسته‌اند. این محصول نه‌تنها نقشی حیاتی در تأمین امنیت غذایی دارد، بلکه شاخصی برای سنجش تورم مواد غذایی و ابزاری برای سیاست‌گذاری اقتصادی در کشورهای در حال توسعه محسوب می‌شود. با توجه به وابستگی تغذیه بیش از نیمی از جمعیت جهان به این محصول، هرگونه نوسان در تولید، قیمت یا تجارت آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای در سطح بین‌المللی و ملی داشته باشد. کشورهایی مانند هندوستان، چین، اندونزی و ویتنام به‌عنوان تولیدکنندگان اصلی، و کشورهایی مانند ایران، عربستان و نیجریه به‌عنوان واردکنندگان عمده، نقش‌های متفاوتی در زنجیره جهانی عرضه و تقاضای برنج ایفا می‌کنند. ایران به‌عنوان یکی از واردکنندگان عمده برنج (رتبه دوازدهم جهان در سال 2024)، در معرض این نوسانات قرار دارد و نیازمند سیاست‌گذاری دقیق و آینده‌نگرانه در این حوزه است. از سوی دیگر، برنج در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی بعد از نان یکی از مهم‌ترین اقلام خوراکی محسوب می‌شود. از این رو، گزارش حاضر به عنوان اولین گزارش کالایی و با هدف مطالعه آخرین روندهای بازار جهانی و داخلی برنج و ارایه توصیه‌های سیاستی به منظور افزایش تاب‌آوری و ارتقای امنیت غذایی کشور تدوین شده است. گزارش در شش بخش نگاشته شده است. در بخش دوم این گزارش، با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر گزارشات سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، به بررسی روندهای جهانی تولید، تجارت، مصرف و شاخص‌های قیمت برنج پرداخته شده است. در بخش سوم، وضعیت بازار داخلی برنج از منظر ظرفیت‌های تولید داخلی، الگوهای واردات، صادرات، قیمت‌های برنج در بازار ایران تبیین و تحلیل شده است. بخش چهارم به تحلیل روند الگوی مصرف برنج در ایران طی یک دهه اخیر اختصاص دارد. در بخش پنجم جمع‌بندی از تحلیل بازار جهانی و داخلی برنج ارایه شده و در بخش پایانی مجموعه‌ای از توصیه‌های سیاستی به منظور افزایش تاب‌آوری غذایی، تنظیم بازار داخلی، بهینه‌سازی مصرف منابع آبی در تولید برنج و کاهش ریسک‌های واردات و صادرات برنج ارایه شده است.