موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده مصطفی محمدی
نويسنده مهشيد کلانتري
ويرايشگر
ناشر موسسه مطالعات وپزوهش هاي بازرگاني
كد AN-05-XXX-023
زمان انتشار خرداد 1405
شماره ثبت 5384

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

استان یزد با مساحت ۷۴٫۸ هزار کیلومترمربع (معادل ۴٫۵ درصد از مساحت کشور) و جمعیتی در حدود ۱٫۱ میلیون نفر، از زیرساخت‌های پشتیبان مناسبی برای توسعه صنعتی و معدنی برخوردار است؛ از جمله دسترسی ریلی، فرودگاه، امکانات گمرکی، ۳۵ شهرک و ناحیه صنعتی، و ۴ منطقه ویژه اقتصادی که بستر مطلوبی برای گسترش فعالیت‌های تولیدی و سرمایه‌گذاری فراهم کرده‌اند. ساختار اقتصادی استان صنعت‌محور است و این استان با سهم ۲٫۶ درصدی از ارزش افزوده کشور، در رتبه دهم اقتصادهای استانی قرار دارد. در این میان، بخش معدن نقشی محوری در اقتصاد استان ایفا می‌کند و ۳۹٫۴ درصد از ارزش افزوده استانی را به خود اختصاص داده است. از نظر اشتغال نیز تمرکز اصلی در بخش‌های صنعت و معدن (۴۷٫۹ درصد) و خدمات (۴۴٫۲ درصد) است، در حالی که نرخ بیکاری ۶ درصد بوده و از متوسط کشوری (۷٫۴ درصد) پایین‌تر است. با وجود این ظرفیت‌ها، برخی محدودیت‌های ساختاری نیز در اقتصاد استان مشاهده می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها تمرکز فعالیت‌ها و ضعف پیوندهای پایین‌دستی است. در بخش صنعت، فلزات پایه با سهم ۳۵٫۲ درصدی، بیشترین ارزش افزوده صنعتی استان را ایجاد می‌کنند. در بخش معدن نیز از مجموع ۸۷۷ معدن، تنها ۴۸۷ معدن فعال هستند و بخش عمده استخراج به سنگ، شن و ماسه ــ که عموماً در زمره مواد کم‌ارزش‌افزوده قرار می‌گیرند ــ اختصاص دارد. در حوزه تجارت خارجی نیز استان یزد در سال ۱۴۰۳ حدود ۰٫۵ درصد از واردات کشور و ۰٫۹ درصد از صادرات کشور را به خود اختصاص داده که نشان‌دهنده بهره‌برداری ناکامل از ظرفیت‌های لجستیکی و صادراتی استان است. بر این اساس، اولویت‌های سیاستی استان باید بر چند محور متمرکز شود: تعمیق زنجیره‌های ارزش در بخش‌های معدن و صنایع معدنی، کاشی و سرامیک، و نساجی؛ هدایت صدور مجوزهای جدید به سمت فعالیت‌های دارای فناوری بالاتر نظیر میکروالکترونیک، انرژی‌های تجدیدپذیر و ماشین‌آلات پیشرفته؛ فعال‌سازی معادن غیرفعال همراه با ایجاد واحدهای فرآوری در محل یا مجاورت معدن؛ تقویت بندر خشک یزد به‌عنوان هاب لجستیکی و صادراتی؛ و غربالگری طرح‌های کم‌پیشرفت و تمرکز منابع مالی بر سرمایه‌گذاری‌های دارای پیشرفت بالاتر، به‌منظور ارتقای کارایی سرمایه‌گذاری، تکمیل زنجیره‌های تولید و افزایش ارزش افزوده استانی.