موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده مصطفی محمدی
نويسنده مهشيد کلانتري
ويرايشگر
ناشر موسسه مطالعات وپزوهش هاي بازرگاني
كد AN-05-XXX-024
زمان انتشار خرداد 1405
شماره ثبت 5387

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

استان کردستان به‌عنوان یکی از استان‌های مرزی غرب کشور، با وسعتی حدود ۲۹ هزار کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک به ۱.۶ میلیون نفر، از موقعیت ممتاز جغرافیایی، مرزهای فعال، زیرساخت‌های گمرکی و دسترسی مستقیم به بازار عراق برخوردار است. با وجود این ظرفیت‌ها، ساختار اقتصادی استان همچنان با محدودیت‌هایی مانند عمق‌نیافتگی صنعتی، ضعف پیوندهای پسین، و پایین‌بودن ارزش افزوده در بخش‌های قابل‌مبادله روبه‌رو است. سهم کردستان از تولید ناخالص داخلی کشور حدود ۰.۹ درصد است و ساختار ارزش افزوده آن عمدتاً توسط بخش خدمات و کشاورزی شکل می‌گیرد، در حالی که سهم صنعت و معدن پایین باقی مانده است. هدف این گزارش، ارائه پشتیبانی تحلیلی برای تدوین نقشه راه زنجیره‌های اقتصادی مزیت‌دار استان در چارچوب برنامه هفتم توسعه است. مزیت‌های اصلی استان در زمینه تجارت مرزی و لجستیک، صنایع مبتنی بر کشاورزی، صنایع غذایی، صنایع لاستیک و پلاستیک، محصولات کانی غیر‌فلزی و برخی فعالیت‌های مرتبط با معدن قرار دارد. علاوه بر این، تخصص صنعتی استان در تعداد محدودی از رشته‌ها متمرکز است؛ به‌ویژه صنایع فلزات پایه و لاستیک و پلاستیک که بیش از نیمی از ارزش افزوده صنعتی استان را تشکیل می‌دهند. با این حال، سهم بالای صنایع با فناوری پایین و متوسط‌به‌پایین، غیرفعال بودن بخشی از واحدهای صنعتی، فعالیت واحدهای فعال با کمتر از ظرفیت بهینه، غیرفعال‌بودن ۵۹ درصد از معادن، غلبه مواد معدنی کم‌ارزش مانند مصالح ساختمانی، تمرکز شدید صادرات بر بازار عراق، و تعداد زیاد طرح‌های صنعتی با پیشرفت فیزیکی بسیار پایین از مهم‌ترین چالش‌های استان است. نقشه راه توسعه همچنین بر تسریع تکمیل و بهره‌برداری از طرح‌های صنعتی با پیشرفت بالا، فعال‌سازی معادن راکد از طریق توسعه زنجیره‌های مبتنی بر فرآوری، ارتقای صنایع منتخب مانند غذایی، لاستیک و پلاستیک و محصولات کانی غیر‌فلزی، و تقویت ظرفیت‌های تجارت مرزی با هدف ایجاد صادرات با ارزش افزوده بیشتر تأکید می‌کند؛ رویکردی که می‌تواند به افزایش بهره‌وری صنعتی، کاهش خام‌فروشی، تعمیق زنجیره‌های تولید و ارتقای نقش استان کردستان در زنجیره‌های اقتصادی ملی و منطقه‌ای کمک کند.