موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده مصطفی محمدی
نويسنده الهام پیروز
ويرايشگر
ناشر موسسه مطالعات وپزوهش هاي بازرگاني
كد AN-05-XXX-026
زمان انتشار خرداد 1405
شماره ثبت 5389

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

استان خوزستان با مساحت حدود ۶۴ هزار کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر ۵ میلیون نفر، به‌عنوان استانی مرزی در غرب کشور با ۴۲۵ کیلومتر مرز مشترک با عراق و دسترسی به خلیج فارس، از موقعیت ویژه‌ای برخوردار است. با این حال، ساختار اقتصادی استان به‌شدت معدن‌محور و متکی بر منابع هیدروکربنی بوده به‌گونه‌ای که بیش از ۷۱ درصد ارزش افزوده استان از بخش معدن (عمدتاً نفت و گاز) تأمین می‌شود. هدف این گزارش، ارائه پشتیبانی تحلیلی برای تدوین نقشه راه زنجیره‌های اقتصادی مزیت‌دار استان در چارچوب برنامه هفتم پیشرفت است. مزیت‌های اصلی استان در منابع عظیم نفت و گاز، صنایع پتروشیمی و شیمیایی، ذخایر معدنی، موقعیت مرزی و دسترسی به بازار عراق، بنادر بزرگ و زیرساخت‌هایی همچون منطقه آزاد تجاری، مناطق ویژه اقتصادی، شهرک‌های صنعتی و گمرکات متعدد دیده می‌شود. همچنین تخصص صنعتی استان عمدتاً بر تولید مواد شیمیایی پایه، صنایع پالایشگاهی و پتروشیمی، تولید فلزات اساسی (فولاد) و صنایع تبدیلی کشاورزی (نیشکر، خرما) متمرکز است. با این حال، تمرکز شدید صنعت استان (بیش از ۵۹ درصد ارزش افزوده صنعتی متعلق به صنایع شیمیایی)، سهم بالای صنایع با فناوری پایین و متوسط (بیش از ۷۶ درصد)، سهم ناچیز صنایع با فناوری بالا (تنها ۲ درصد)، غیرفعال بودن ۵۰.۴ درصد معادن، شکاف عمیق بین ظرفیت استخراج اسمی (۶۷.۳ میلیون تن) و واقعی (۴.۱ میلیون تن) معادن، و انباشت طرح‌های نیمه‌تمام (بیش از ۵۹ درصد پروژه‌ها با پیشرفت زیر ۲۰ درصد)، از مهم‌ترین چالش‌های استان است. در نقشه راه توسعه نیز بر تبدیل به قطب صنایع پایین‌دستی پتروشیمی و شیمیایی کشور، احیای معادن با شرط فرآوری و تبدیل به مرکز تولید مصالح ساختمانی نوین، توسعه زنجیره کامل ارزش صنایع تبدیلی کشاورزی، و تقویت زیرساخت‌ها و خدمات لجستیک برای تبدیل شدن به هاب تجاری-ترانزیتی غرب کشور و دروازه ایران به عراق تأکید شده است؛ امری که می‌تواند به کاهش خام‌فروشی، افزایش اشتغال صنعتی و کاهش وابستگی اقتصاد استان به نوسانات بازار تک‌محصولی کمک کند.