موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده حسن ثاقب
نويسنده امین مالکی
نويسنده پریسا یعقوبی منظری
نويسنده میترا رحمانی
ويرايشگر
ناشر موسسه مطالعات وپزوهش هاي بازرگاني
كد AN-05-XXX-034
زمان انتشار خرداد 1405
شماره ثبت 5398

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

بر اساس پیش‌بینی‌های بانک توسعه اوراسیا و بانک جهانی، رشد اقتصادی کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در بلندمدت با ثبات اما کاهشی خواهد بود و ایران با تولید ناخالص داخلی ۵۲۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴، پس از روسیه دومین اقتصاد بزرگ در این مجموعه است. پیش‌بینی می‌شود تولید ناخالص داخلی روسیه تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۷۸۲ میلیارد دلار برسد که صادرات انرژی محرک اصلی آن خواهد بود، اما نرخ رشد اقتصادی آن تا ۲۰۳۰ به حدود ۱.۵ درصد کاهش می‌یابد. در همین بازه، قزاقستان با رشد حدود ۵.۵ درصدی بالاترین نرخ رشد را در بین اعضا خواهد داشت. موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا که از سال ۲۰۲۵ به اجرا درآمده، می‌تواند نقش مهمی در کاهش اثرات تحریم‌ها ایفا کند و دسترسی به بازار ۱۸۰ میلیون نفری اوراسیا و بازار ۸۸ میلیون نفری ایران را تسهیل نماید. بر اساس پیش‌بینی‌ها، حجم تجارت دوجانبه تا سال ۲۰۳۰ می‌تواند تا ۲۰ میلیارد دلار افزایش یابد و مهمترین زمینه‌های همکاری شامل حوزه‌های انرژی و پتروشیمی، حمل‌ونقل و توسعه کریدور شمال-جنوب، کشاورزی و محصولات غذایی، فناوری اطلاعات و خدمات و همچنین مواد معدنی و محصولات صنعتی می‌باشد. کریدور شمال-جنوب با پتانسیل ۳۰ تا ۵۰ میلیون تن بار سالانه و کاهش ۱۰ روزه زمان حمل نسبت به مسیر سوئز، کلیدی‌ترین فرصت ژئوپلیتیکی ایران برای تبدیل شدن به هاب ترانزیت و دسترسی اتحادیه اوراسیا به خلیج فارس و اقیانوس هند است؛ عضویت تمامی اعضای اتحادیه در این کریدور، تلاش ایران برای توسعه آن در چارچوب نقشه راه سه ساله اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد را توجیه‌پذیر می‌نماید. برای توسعه این کریدور، تعاملات مستمر دوجانبه با روسیه در چارچوب معاهده راهبردی (بند ۶ ماده ۲۱)، تفاهم‌نامه ریلی با بلاروس (۱۴۰۴)، تلاش برای اجرای نقشه راه مشترک ایران و قزاقستان برای ایجاد شاخه شرقی کریدور (توافق ۱۴۰۴) و تخصیص ترمینال ترانزیت اختصاصی قزاقستان در بندر شهید رجایی می‌تواند در دستور کار قرار گیرد. این توافق نه تنها با ایجاد تنوع در بازارهای صادراتی و کاهش موانع تجاری، فرصت‌های تجاری جدیدی برای ایران ایجاد می‌کند، بلکه می‌تواند به کاهش وابستگی به بازارهای سنتی و افزایش تاب‌آوری اقتصادی در برابر تحریم‌ها کمک شایانی نماید.