موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده محمدرضا عابدین مقانکی
ويرايشگر
ناشر موسسه مطالعات وپزوهش هاي بازرگاني
كد AN-05-XXX-036
زمان انتشار تير 1405
شماره ثبت 5409

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

ارزیابی ترکیب کالاهای تجاری ایران (شامل صادرات و واردات) با کشورهای جهان از اهمیت راهبردی بالایی برخوردار است؛ بنابراین لازم است این مطالعه به‌طور مستمر و به‌ویژه برای مبادی و مقاصد عمده تجاری انجام شود. در بررسی‌های دقیق‌تر، توجه به محتوای تجارت (کالاها و خدمات مبادله‌شده) و نیز ترکیب و اهمیت اقلام عمده کالایی، می‌تواند مبنای تصمیم‌سازی برای تدوین استراتژی تجاری کشور قرار گیرد. بدیهی است چنین بررسی‌ای در شرایط بحرانی و جنگی کنونی، از اهمیت دوچندانی برخوردار است. باتوجه‌به درگیری کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و دریای عمان در جنگ با ایران (هرچند به‌شکل غیرمستقیم اما مؤثر)، احتمال تغییر در استراتژی‌های تجاری ایران و این کشورها به‌صورت متقابل وجود دارد. در این میان، بررسی روابط با امارات متحده عربی که سهم قابل‌توجهی در تجارت خارجی ایران دارد، نیازمند اهتمام ویژه‌ای است. در این مطالعه، ابتدا سهم امارات در تجارت خارجی ایران بررسی شد. نتایج نشان می‌دهد امارات به‌عنوان دومین شریک تجاری ایران، حدود یک‌چهارم از کل تجارت خارجی کشور را طی دوره ۱۴۰۱ تا ده‌ماهه ۱۴۰۴ به خود اختصاص داده و در تأمین واردات ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ بنابراین هرگونه تغییر در راهبُرد تجاری امارات با ایران (یا برعکس) می‌تواند آثار گسترده‌ای بر تجارت خارجی ایران داشته باشد. این آثار که عمدتاً با آسیب‌پذیری تجارت ایران همراه خواهد بود، به ارزش تجارت کالایی محدود نمی‌شود. نقش لجستیکی امارات در صادرات مجدد کالا به/از ایران، واسطه‌گری مالی و سایر خدمات پشتیبانی‌کننده تجارت ایران با دیگر کشورها، می‌تواند کل تجارت خارجی ایران با تمام کشورهای جهان را تحت‌الشعاع قرار دهد. بررسی ترکیب کالاهای تجاری ایران و امارات نشان‌دهنده تمرکز بالای تجارت متقابل در تعداد محدودی از اقلام کالایی و صنعتی است. نیمی از صادرات ایران به این کشور تنها در ۸ قلم کد تعرفه هشت‌رقمی و نیمی از واردات ایران از امارات نیز در ۳۷ قلم کالایی متمرکز شده است. همچنین حدود ۶۰ درصد از کل تجارت فی‌مابین در قالب ۱۳ گروه کالاهای صنعتی انجام می‌شود.