موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده میرعبداله حسینی
همكار فرزاد مرادپور
نام همايش همایش بین‌المللی سرمایه‌گذاری و تامین مالی در صنعت نفت و گاز و پتروشیمی
كد همايش HM-05-XXX-012
زمان انتشار آبان 1404
محل همايش تهران
برگزاركننده دانشگاه علامه طباطبايي

جنبه‌های اقتصادی

سرمایه‌گذاری و تامین مالی

صنعت ساخت زنجیره پسین نفت خام جهان

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

در سه دهه آغازین هزاره سوم، همزمان با ظهور اقتصادهای صنعتی نوظهور، تحولات ساختاری عمیقی در الگوهای توسعه و جغرافیای صنعتی جهان رخ داده است. از وجوه تمایز تحولات، افزایش نقش مزیت‌های رقابتی در الگوی تجارت بین‌المللی صنعتی است. در این پارادایم نوین، مؤلفه‌های «فناوری» و «نوآوری» سهمی فزاینده‌تر از «بهره‌وری» در فرآیند توسعه صنعتی ایفا می‌نماید. مقاله حاضر با استفاده از روش‌ الگوی جغرافیای جدید اقتصادی کروگمن زنجیره پسین نفت خام جهان (فرآورده‌های پالایش‌شده، شیمیایی...) دوره ۲۰۰۱ تا۲۰۲۲، به واکاوی ویژگی‌های ساختاری صنعت ساخت جهانی می‌پردازد. نتایج پژوهش گویای رشد فوق‌العاده بالای چین و پیشی‌گرفتن از آمریکا، منجر به انحصاری‌ترشدن ساختار صنعتی جهان شده است. این دو عامل به تدریج باعث شده تا برخورداری از «صرفه‌های مقیاس بالاتر» برای تولیدکنندگان اهمیت یابد. تحلیل‌داده‌ها نشان می‌دهد که این صنایع ایران حتی بعضاً با عمربالا، هنوز نتوانسته‌ به مقیاس بهینه تولید دست یابندو عمدتاً در اندازه‌های کوچک‌و غیربهینه فعالیت می‌کنند. محدودیت‌های ساختاری؛ دسترسی ناکافی به نهاده‌های تولید، محدودیت‌های مالی، انزوای نسبی اقتصاد ایران، وابستگی به بازار داخلی، تشدید تحریم‌هاو تسلط ساختار مالکیت و مدیریت دولتی از مهم‌ترین محدودیت‌ها در دستیابی صنایع به صرفه‌ مقیاس قلمداد می‌شوند. بر این اساس اغلب صنایع بزرگ و سرمایه‌بر ایران در مقایسه با استانداردهای صنعتی جهانی، از مقیاس تولید نسبتاً بزرگی برخوردارند. تحلیل‌ها مؤیدآنکه توسعه بیشترصنایع مستلزم جهش صادراتی و ورود مؤثر به بازارهای بین‌المللی است. نکته حائز اهمیت آنکه این صنایع با عبور از مرحله اولیه بهره‌برداری از صرفه‌ مقیاس، برای رقابت در عرصه جهانی نیازمند سرمایه‌گذاری در ایجادو تقویت مزیت‌های رقابتی پایدار هستند