موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده بهار ذاکري
نويسنده مژگان صفا
نويسنده سيدعباس برهاني
نام نشريه پژوهشنامه بازرگانی
كد نشريه NA-05-XXX-009
زمان انتشار فروردين 1405
شماره نشريه شماره 116، دوره 29، پاييز 1404
صاحب امتياز موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني
زبان فارسي

تعهد ارزی/ استانداردگذاری/ حسابداری/ گزارشگری مالی

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

در سال های اخیر، سیاست رفع تعهد ارزی به عنوان ابزار کنترلی بانک مرکزی برای مدیریت منابع ارزی کشور در دستور کار قرار گرفته است. با این حال، فقدان استانداردهای شفاف حسابداری و عدم انسجام نهادی در اجرای این فرآیند، چالش های متعددی را برای شرکت های صادرکننده، حسابرسان و نهادهای ناظر به وجود آورده است. این چالش ها منجر به کاهش شفافیت، کاهش قابلیت مقایسه گزارش های مالی و تضعیف کارایی سیاست های ارزی شده اند. لذا هدف این پژوهش، آسیب شناسی فرآیند استانداردگذاری رفع تعهد ارزی در ایران است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه حسابداری، حسابرسی و سیاست گذاری مالی، گردآوری و با تکنیک کُُدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شده اند. خبرگان مصاحبه شونده 16 نفر می باشند که به روش گلوله برفی انتخاب شدند. یافته ها نشان می دهند که فرآیند رفع تعهد ارزی با پنج تم اصلی مواجه است: ضعف چارچوب نظری و مقرراتی، ناهماهنگی نهادی و تضاد بین سازمانی، نا کارآمدی در گزارشگری مالی، چالش های اجرایی و ساختاری، کاستی در آموزش و توانمندسازی حرفه ای. هر یک از این تم ها با مجموعه ای از کُُدهای محوری و مفهومی حمایت شده و به تبیین ریشه ای نا کارآمدی استانداردگذاری می پردازند. وجود خلاء جدی در حوزه استانداردهای حسابداری مرتبط با رفع تعهد ارزی و تعارضات بین بخشی، ضرورت بازنگری در نظام نظارتی و تدوین استانداردهای خاص در این حوزه را آشکار می کند. یکی از نتایج اجرایی مهم در این راستا ضرورت تدوین یک استاندارد اختصاصی برای رفع تعهد ارزی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که نبود یک استاندارد حسابداری مستقل و شفاف در این زمینه منجر به برداشت های متفاوت شرکت ها و حسابرسان شده است و سازمان حسابرسی و هیات تدوین استانداردهای حسابداری باید با همکاری بانک مرکزی، یک استاندارد ملی در حوزه رفع تعهد ارزی تدوین کنند و این استاندارد باید به صراحت روش های تسعیر ارز، زمان شناسایی درآمد و افشای کامل فرآیند بازگشت ارز صادراتی را مشخص نماید.