موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده اکرم روزدار
نويسنده مصطفی رجبی
نويسنده ف‍رزاد ک‍ریمی
نام نشريه پژوهشنامه بازرگانی
كد نشريه NA-05-XXX-038
زمان انتشار ارديبهشت 1405
شماره نشريه شماره 110، دوره 28، بهار 1403
صاحب امتياز موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني
زبان فارسي

وفورمنابع طبیعی/ اقتصاد سایه / توزیع درآمد / شاخص توسعه انسانی / الگوی پانل پویا فضایی

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

مطالعه‌های تجربی دهه های اخیر اقتصاد کشورها با سطوح درآمدی متفاوت به لحاظ دسترسی به منابع طبیعی، نشان داده است که وفور منابع طبیعی و درآمد ناشی از فروش آن می‌تواند از یک طرف سرمایه با ارزشی برای کشورها محسوب شود که با سرمایه‌گذاری‌های دولت در زیر ساخت‌های اصلی موجبات پیشرفت اقتصادی و توزیع برابر درآمدها را فراهم آورد. از طرف دیگر، با ایجاد فرصت‌های رانت‌جویی و تشکیل اقتصاد سایه، توزیع درآمد را نابرابر کند. وجود اثرات فضایی، امکان افزایش یا کاهش نابرابری در یک کشور ناشی از سیاست‌های داخلی در کشورهای مجاور را مطرح می نماید. از این رو هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر رانت وفور منابع طبیعی، اقتصاد سایه و شاخص توسعه انسانی بر نابرابری درآمدی در قالب اقتصاد‌سنجی فضایی با استفاده از ماتریس وزنی فاصله‌ای در بین 75 کشور در چهار گروه درآمدی با روش اطلس در دوره زمانی(1990 – 2021)، مدل الگوی پانل پویای فضایی (spregfext) است. نتایج حاکی از گسترش نابرابری درآمدی ناشی از افزایش رانت منابع طبیعی بدون توجه به گروه بندی درآمدی کشورها است؛ اثرات فضایی این متغیر در کشورهای هم‌گروه و مجاور بجز در 21 کشور با درآمد بالای متوسط مثبت ولی بی معنا است. حجم اقتصاد سایه در کشورهای با درآمد سرانه پایین بیشترین تأثیر بر نابرابری درآمدی دارد؛ ولی حجم اقتصاد سایه کشورهای هم گروه درآمدی تأثیری بر توزیع درآمد در کشورهای مجاور ندارد. تأثیر شاخص توسعه انسانی بر نابرابری درآمدی کاهشی است ولی سیاست‌های داخلی کشورهای با درآمد سرانه متوسط پایین و پایین در زمینه توسعه سرمایه انسانی بر توزیع درآمد در کشورهای مجاور ناکارآمد است. همچنین افزایش نابرابری در یک دوره، استمرار افزایش نابرابری در دوره های بعد را به همراه دارد.