موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده الهام بهشتي جزن‌آبادي
نويسنده هاشم آقازاده
نويسنده حميدرضا ارباب
نويسنده جلیل حیدری دهویی
نام نشريه پژوهشنامه بازرگانی
كد نشريه NA-05-XXX-055
زمان انتشار ارديبهشت 1405
شماره نشريه شماره 107، تابستان 1402
صاحب امتياز موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني
زبان فارسي

تجارت بین‌الملل / ارزیابی عملکرد تجاری کشور / صادرات / واردات / تصمیم‌گیری چندمتغیره

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

ارزیابی عملکرد تجاری کشورها، از موضوعات مهم در حوزه تجارت بین‌الملل به شمار می‌رود. در این زمینه، با توجه به ماهیت پیچیده و چندبعدی عملکرد، استفاده از معیارهای مناسب برای ارزیابی آن ضرورت دارد. با این حال، مرور ادبیات نشان میدهد تعیین معیارهای مناسب در این حوزه، تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین، هدف اصلی این پژوهش، معرفی مجموعه‌ای قابل اتکا از معیارهای مناسب برای ارزیابی عملکرد تجاری در سطح کشور است که ضمن توجه به ابعاد مختلف عملکرد، اولویت‌بندی و روابط علی موجود بین معیارها را نیز در نظر گرفته و به‌عنوان مجموعه‌ای استاندارد در تحقیقات آتی قابل استفاده باشد. به این منظور، ابتدا از طریق مرور سیستماتیک ادبیات، تحقیقات پیشین بررسی و معیارهای مورد استفاده آنها استخراج و دسته بندی شده است. سپس با استفاده از روش دلفی فازی و بهره‌گیری از نظرات خبرگان، معیارهای مناسب در هر دسته شناسایی شده است. در ادامه، با به کارگیری روش دیمتل روابط علی بین دسته ها و معیارها بررسی و از روش بهترین-بدترین برای اولویت‌بندی آنها استفاده شده است. در نهایت، با تلفیق نتایج دیمتل و بهترین-بدترین، رتبه‌بندی نهایی معیارها به دست آمده است. طبق نتایج این تحقیق، تعداد پانزده شاخص در سه بعد دسته‌بندی شدند که ابعاد صادرات، واردات و عمومی به ترتیب بیشترین اهمیت را به خود اختصاص داده اند. همچنین، معیارهای "ارزش صادرات"، "تعداد/نوع مشتریان در بازار صادراتی" و "ارزش واردات" به ترتیب به عنوان مهمترین شاخص ها برای ارزیابی عملکرد تجاری کشورها شناخته شده‌اند.