موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده میرعبداله حسینی
همكار میترا رحمانی
همكار بهروز دینی
نام نشريه پژوهش‌های نوین سیاست جغرافیایی
كد نشريه NA-05-XXX-191
زمان انتشار اسفند 1404
شماره نشريه دوره 3، شماره 1، 1405
صاحب امتياز دانشگاه لرستان
زبان فارسي

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

صادرات ایران مبتنی بر صدور منابع اولیه با محوریت نفت خام بوده و تنوع کالایی ‌‌و سهم صنعت در صادرات کم است. بر این اساس، امکان توسعه تجارت درون منطقه‌ای درون‌زا و پویا تجارت صنعتی دشوار است. مقاله حاضر در چارچوب نظریه‌های جدید تجارت با رویکرد معیارها و شاخص‌های تجارت درون صنعت، به امکان برقراری موافقتنامه تجارت آزاد ایران و ترکیه از طریق شناسایی زمینه‌های توسعه تجارت و سرمایه‌گذاری مشترک صنعتی می‌پردازد. مطابق نتایج مطالعه با وجود ظرفیت‌ها و قابلیت‌های صنعتی متنوع‌ و فراگیر ایران ‌و ترکیه در صنایع، شکل‌گیری موافقت‌نامه تجارت آزاد کامل‌و سراسری برای تمام صنایع‌، در گام نخست پیشنهاد نمی‌شود. زیرا علیرغم قابلیت‌های صنایع، غلبه نگاه حمایت‌گرایانه سراسری بر اغلب صنایع در اقتصاد ایران، امکان اجرای آزادسازی تجاری کامل را غیرممکن می‌سازد. از این‌رو ضروری است قبل از آزادسازی تجاری در قالب انعقاد موافقت‌نامه تجارت آزاد نسبت به آماده‌سازی صنایع دارای مزیت رقابتی در مقایسه با صنایع مشابه و سایر صنایع ترکیه مورد بررسی قرار گیردو بعلاوه صنایع فاقد رقابت‌ نیز شناسایی شوند. در این مطالعه با درک واقعیات اقتصادصنعتی‌و تجاری دوکشور، آن دسته از صنایع که امکان بیشتری در جهت حذف حمایت تعرفه‌ای وجود دارند، معرفی می‌شوند. بر این اساس، بر مبنای مزیت‌های نسبی و رقابتی تولیدی و صادراتی، صنایع با پتانسیل آزادسازی تجاری، معرفی شده‌اند: الف) در مورد ترکیه: پوشاک، منسوجات، مبلمان، کانی غیرفلزی‌و لاستیک‌و پلاستیک؛ ب) در مورد ایران: کانی غیرفلزی، فلزات اساسی، شیمیایی‌دارویی، پالایشگاه‌های نفت‌و شیمیایی. پیشنهاد می‌شود با هدف دستیابی به موافقت‌نامه تجارت آزاد، حرکت به سمت تجارت آزاد از طریق کاهش سطوح تعرفه، ابتدا در گام نخست در قالب گسترش و تعمیق موافقت‌نامه تجارت‌آزاد بخشی دنبال شودو آنگاه در گام بعدی به برقراری موافقتنامه تجارت آزاد سراسری در صنایع در بلندمدت اندیشید.