موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده مجيد جليلي
همكار مهدی محرمی
همكار محيا غياثي
نام نشريه بررسی های بازرگانی
كد نشريه NA-05-XXX-200
زمان انتشار خرداد 1405
شماره نشريه سال بيست و سوم، شماره ،135 بهمن و اسفند ،1404
صاحب امتياز موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني
زبان فارسي

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

توسعه صنایع با فناوری بالا در ایران، به‌ویژه خودروهای برقی، با موانع نهادی، سیاستی و فنی-اقتصادی مواجه است که ریشه آن در ضعف حکمرانی یکپارچه نهفته است. این پژوهش با هدف شناسایی، اولویت‌بندی و تحلیل موانع ساختاری توسعه خودروهای برقی و استخراج الزامات حکمرانی یکپارچه، با رویکرد کمی و روش توصیفی-پیمایشی اجرا شده است. جامعه آماری شامل مدیران، کارشناسان و متخصصان حوزه خودرو، انرژی، زنجیره تامین و نهادهای سیاستگذار بود که ۶۷ نفر به روش غیرتصادفی هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته با ۹ متغیر مستقل و ۳۶ گویه بود که روایی آن با روش دلفی و شاخص‌های CVR و CVI تایید شد. تحلیل داده‌ها با مدل‌سازی رگرسیون چندمتغیره انجام شد. یافته‌ها موانع را در دو دسته کلان نشان داد: «چالش‌های نهادی» شامل (تفرق نهادی، سیاست‌گذاری‌های متناقض، شکاف زیرساختی و فقدان یکپارچگی در زنجیره ارزش) و «چالش‌های فنی-اقتصادی» شامل (ناترازی انرژی، ضعف فناوری‌های کلیدی، چالش تأمین مالی و تله مونتاژ). نتایج آشکار کرد که بحران ناترازی انرژی و ضعف فناورانه شدیدترین اثر را دارند، اما ریشه اصلی در گسست‌های نهادی و حکمرانی پراکنده است؛ به‌گونه‌ای که تفرق نهادی و سیاست‌گذاری‌های متناقض بستر بحران‌های فنی-اقتصادی را فراهم کرده و صنعت خودرو را در «تله مونتاژ» گرفتار کرده است. این پژوهش سه پیش‌نیاز اساسی برای حکمرانی یکپارچه صورت‌بندی می‌کند: متولی واحد هماهنگ‌کننده فرابخشی، راهبرد ملی یکپارچه بلندمدت، و گذار از مونتاژمحور به زنجیره ارزش یکپارچه. بازتعریف ساختار حکمرانی شرط لازم و مقدم بر هر برنامه‌ریزی فناورانه یا سرمایه‌گذاری صنعتی در این حوزه است.