موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده محمد رضایی‌پور
نام نشريه مدیریت استراتژیک هوشمند
كد نشريه NA-05-XXX-218
زمان انتشار مرداد 1405
شماره نشريه انتشار آنلاين از 24 مرداد 1405
صاحب امتياز موسسه انتشارات بين المللي پژوهش‌هاي مديريت
زبان فارسي

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

توسعه پایدار صنعتی در کشورهای در حال توسعه با چالش اساسی توازن‌ بخشی میان الزامات رشد اقتصادی، محدودیت‌های زیست‌محیطی و عدالت اجتماعی مواجه است. این مقاله با بهره‌گیری از رویکردی نهادگرا و با تکیه بر آموزه‌های نظریه دولت توسعه‌گرا، زنجیره ارزش جهانی و اقتصاد سیاسی تکاملی، به بررسی نقش مسئولانه دولت در هدایت گذار صنعتی پایدار می‌پردازد. با مرور نظام‌مند ادبیات پژوهشی در بازه ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶، پنج شکاف مفهومی اصلی شناسایی شده است: (۱) غلبه رویکردهای تکنو-محور بر رویکردهای نهادی-سیستمی؛ (۲) غفلت از شرط مسئولیت‌پذیری در سیاست‌گذاری صنعتی؛ (۳) نبود چارچوبی برای سنجش ظرفیت جذب فناوری‌های سبز در سطح بنگاه و صنعت؛ (۴) ضعف ادبیات در تبیین نقش دولت در هم‌آفرینی نهادهای حامی توسعه پایدار؛ و (۵) نبود پیوند نظام‌مند میان سیاست صنعتی، سیاست تجاری و سیاست زیست‌محیطی. این مقاله با تلفیق نظریه ظرفیت دولت و چارچوب اقتصاد نهادی تکاملی، چارچوب مفهومی «دولت توسعه‌گرای مسئولیت‌پذیر» را ارائه می‌دهد که بر سه رکن توانمندسازی نهادی، شرطی‌سازی هوشمند یارانه‌ها و مشارکت‌پذیری ذی‌نفعان استوار است. در بخش دستورکار پژوهشی برای ایران، بر ضرورت گذار از سیاست‌های «انتخاب برنده» به فرایند «کشف جمعی فرصت‌های سبز»، توسعه نظام ملی نوآوری پایدار و تقویت قابلیت جذب فناوری در بخش‌های صنعتی پیشرو تأکید می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد موفقیت دولت‌ها در توسعه پایدار صنعتی، بیش از آنکه به حجم سرمایه‌گذاری وابسته باشد، به کیفیت نهادها، انسجام شبکه کنشگران و ظرفیت دولت برای یادگیری سیاستی مرتبط است.