Trade & Industry Doc

  • گزارش تحلیلی /
  • راهکارهای تأمین مالی تولید در شرایط جنگی
    • نويسنده امیررضا سوری
    • تاييد كننده مصطفی محمدی
    • ويرايشگر
    • ناشر موسسه مطالعات وپزوهش هاي بازرگاني
    • كد AN-05-XXX-211
    • زمان انتشار فروردين 1405
    • شماره ثبت 5403

    با توجه به شرایط جنگی کنونی و نیاز گسترده به منابع مالی جهت بازسازی بخش‌های آسیب‌دیده، مضیقه تأمین نقدینگی برای بنگاه‌های تولیدی تشدید خواهد شد و بیم بحران اعتبار، به‌ویژه برای بنگاه‌های کوچک و متوسط، افزایش می‌یابد. نظام تأمین مالی ایران پیش از جنگ نیز با چالش‌های ساختاری، نهادی و سیاستی مواجه بود: نظام بانکی به‌دلیل انباشت بدهی‌های دولتی و ضعف سرمایه پایه، نقش توسعه‌ای خود را از دست داده و بازار سرمایه نیز تحت سلطه اوراق دولتی قرار گرفته است. تحریم‌ها نیز جذب سرمایه خارجی را متوقف ساخته است. در این شرایط، گزارش راهکارهایی در چهار بسته مجزا برای افزایش امکان تأمین مالی از نظام مالی کشور ارائه می‌دهد: بسته اول (نظام بانکی): استفاده از ابزارهای هدایت اعتبار در چهار قالب: مشوق‌های مالی (نرخ‌های ترجیحی، یارانه سود، معافیت مالیاتی)، نظارت و تنظیم‌گری (الزامات ذخیره قانونی هدفمند، سهمیه‌بندی وام)، مدیریت ریسک و تضمین (تضمین بازپرداخت، بیمه اعتبارات)، و تزریق منابع به بانک‌ها مشروط به عملکرد صحیح. طراحی تسهیلات اعتباری چرخان با قابلیت Cash Sweep (جاروب نقدی): خط اعتباری انعطاف‌پذیر که مانند کارت اعتباری برای شرکت‌ها عمل کرده و با بازپرداخت خودکار مازاد نقدی، هزینه تأمین مالی را کاهش می‌دهد. استقرار نظام هشدار زودهنگام مالی برای رصد ناترازی بانک‌ها، انحراف اعتباری و مطالبات غیرجاری. وام‌های اضطراری با نرخ بهره متغیر و وام‌های اضطراری مشروط برای حمایت از بنگاه‌های صنعتی در شرایط جنگی و رکود. بیمه ریسک اعتباری برای تسهیلات اعطایی به بنگاه‌های کوچک و متوسط. ایجاد خطوط اعتباری پیشینی (Cat-DDO) برای تأمین سریع نقدینگی پروژه‌های حیاتی. راه‌اندازی بازار ثانویه دارایی‌های بانکی و سامانه یکپارچه شفافیت تسهیلات و مطالبات بانکی. بسته دوم (بازار سرمایه): کاهش آثار مزاحم انتشار اوراق بدهی دولتی بر بازار اوراق شرکتی. انتشار اوراق مشارکت بازسازی با تضمین حاکمیتی برای تجهیز منابع مردمی جهت بازسازی زیرساخت‌ها و صنایع مادر. انتشار اوراق سبز و اجتماعی برای تأمین مالی پروژه‌های زیست‌محیطی و بازسازی زیرساخت‌های حیاتی. پرداخت مطالبات شرکت‌ها از طریق سازوکارهای تهاتری. بسته سوم (سرمایه‌گذاری خارجی): طراحی ابزارهای مالی مبتنی بر تسویه ارزی. تسهیل صدور ضمانت‌نامه‌های دولتی برای پروژه‌های غیردولتی. فراهم‌سازی زمینه‌های حقوقی برای استفاده از رمزارزها در تأمین مالی خارجی. بهره‌گیری از بانک‌های توسعه‌ای بین‌المللی (بانک توسعه اسلامی، بریکس، اوپک، AIIB). تشکیل صندوق واکنش مالی منطقه‌ای برای تجهیز منابع مشترک و تقویت تاب‌آوری مالی در برابر تحریم‌ها. بسته چهارم (ابزارهای نوین مالی): تسویه مطالبات شرکت‌های خصوصی از دولت از طریق اعتبار مالیاتی آینده‌نگر، روش‌های تهاتری معکوس، و واگذاری حق بهره‌برداری از املاک عمومی. انتشار گواهی سپرده مدت‌دار خاص برای تأمین مالی پروژه‌های ایجادی و توسعه‌ای. مشارکت شرکت‌های بیمه در سرمایه‌گذاری طرح‌های دانش‌بنیان. اجرای آیین‌نامه مشارکت عمومی–خصوصی برای تعیین تکلیف پروژه‌های نیمه‌تمام. در مجموع، عبور موفق از بحران تأمین مالی در شرایط جنگی نیازمند گذار از بانک‌محوری صرف به سمت یک نظام تأمین مالی چندلایه، هوشمند و تاب‌آور است که در آن هدایت اعتبار هدفمند، ابزارهای نوین و استفاده از تمام ظرفیت‌های داخلی و بین‌المللی به کار گرفته شود.

کلیه حقوق اين سامانه متعلق به موسسه مطالعات و پژوهش‌هاي بازرگاني است‌.