- نويسنده امیررضا سوری
- تاييد كننده مصطفی محمدی
- ويرايشگر
- ناشر
موسسه مطالعات وپزوهش هاي بازرگاني
- كد
AN-05-XXX-213
- زمان انتشار
خرداد 1405
- شماره ثبت
5404
هدف از این گزارش، محاسبه سهم گروه‌های اقتصادی از تولید ناخالص داخلی و ارزش افزوده بخش صنعت به تفکیک کدهای دو و چهار رقمی ISIC است. بر اساس اصول بنیادین حسابداری ملی، محاسبه «سهم» باید بر مبنای قیمت‌های جاری انجام شود، زیرا ساختار واقعی پولی اقتصاد را در همان سال نشان می‌دهد و برای تخصیص منابع، بودجه‌ریزی، مقایسه بین‌بخشی و جبران زیان‌های وارده کاربرد مستقیم دارد. (در مقابل، محاسبه رشد اقتصادی بر مبنای قیمت‌های ثابت انجام می‌شود.)
بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران (حساب‌های ملی فصلی)، در سال ۱۴۰۱، محصول ناخالص داخلی کشور به قیمت پایه بالغ بر ۱۳۶,۶۰۲,۲۹۰ میلیارد ریال بوده است. سهم گروه کشاورزی ۷.۸ درصد، گروه صنعت ۵۳.۶ درصد و گروه خدمات ۳۸.۶ درصد بوده است. در گروه صنعت، بخش معدن ۲۴.۶ درصد، صنعت ۱۹.۹ درصد، توزیع گاز طبیعی ۵.۱ درصد، تأمین آب و برق ۰.۵ درصد و ساختمان ۳.۵ درصد از کل تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص داده‌اند.
بر اساس داده‌های کارگاه‌های صنعتی ۱۰ نفر کارکن و بیشتر (به عنوان نمایه‌ای از کل بخش صنعت)، ارزش افزوده تولید صنعتی (ساخت) در سال ۱۴۰۱ به ۲۴,۲۸۳,۲۱۱ میلیون ریال رسیده است که نسبت به سال ۱۴۰۰ (۱۶,۰۲۰,۳۷۲ میلیون ریال) رشد قابل توجهی داشته است. مهمترین رشته‌فعالیت‌های صنعتی به تفکیک کدهای دو رقمی ISIC در سال ۱۴۰۱ عبارتند از:
تولید فلزات پایه (کد ۲۴): ۱۸.۳۰ درصد (۴,۴۴۳,۱۹۸ میلیون ریال)
تولید مواد شیمیایی و فرآورده‌های شیمیایی (کد ۲۰): ۱۶.۶۹ درصد (۴,۰۵۲,۷۷۵ میلیون ریال)
تولید کک و فرآورده‌های حاصل از پالایش نفت (کد ۱۹): ۱۳.۷۶ درصد (۳,۳۴۰,۹۶۹ میلیون ریال)
تولید فرآورده‌های غذایی (کد ۱۰): ۱۱.۶۲ درصد (۲,۸۲۲,۷۹۶ میلیون ریال)
تولید وسایل نقلیه موتوری، تریلر و نیم‌تریلر (کد ۲۹): ۹.۲۷ درصد (۲,۲۵۲,۱۵۵ میلیون ریال)
در سطح کدهای چهار رقمی ISIC، مهمترین رشته‌فعالیت‌های صنعتی در سال ۱۴۰۱ عبارتند از: تولید آهن و فولاد پایه (کد ۲۴۱۰) با سهم ۱۴.۴۰ درصد، تولید فرآورده‌های پالایش شده نفت (کد ۱۹۲۰) با سهم ۱۳.۶۵ درصد، تولید وسایل نقلیه موتوری (کد ۲۹۱۰) با سهم ۶.۳۳ درصد، تولید مواد شیمیایی اساسی (کد ۲۰۱۱) با سهم ۵.۵۵ درصد، و تولید پلاستیک و لاستیک مصنوعی در شکل نخستین (کد ۲۰۱۳) با سهم ۵.۱۷ درصد.
لازم به ذکر است که محاسبات بانک مرکزی (جدول پیوست) ساختار متفاوتی با دسته‌بندی متفاوت ارائه می‌دهد که در آن سهم صنایع و معادن از ارزش افزوده ناخالص در سال ۱۴۰۱ معادل ۲۹.۷ درصد گزارش شده است.
این گزارش می‌تواند مبنایی برای تصمیم‌گیری در تخصیص منابع، بودجه‌ریزی بخشی، شناسایی صنایع پیشران و همچنین محاسبه زیان‌های وارده به بخش‌های مختلف صنعتی مورد استفاده قرار گیرد.