موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده میرعبداله حسینی
همكار فرزاد مرادپور
همكار مريم خليلي اصل
نام همايش سومین کنفرانس ملی رقابت‌پذیری و آینده تحولات شهری با رویکرد اقتصاد دریامحور
كد همايش HM-05-XXX-006
زمان انتشار آذر 1404
محل همايش دانشگاه بين‌المللي چابهار
برگزاركننده دانشگاه بين‌المللي چابهار

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

رقابت صنعتی ظرفیت کشورها برای افزایش حضور در بازارها و توسعه بخش‌ها و فعالیت‌های صنعتی با ارزش افزوده‌ و «محتوای فناورانه» تعریف می‌شود. عملکرد رقابت صنعتی برای ارزیابی توان رقابت ‌و عملکرد صنعتی کشورها از دو بعد تولید و تجارت به‌کار می‌رود. در مقاله حاضر، رقابت‌پذیری صنعتی ایران ‌و مولفه‌های 3گانه آن را در سه دهه گذشته تحلیل ‌و ارزیابی می‌شود. نتایج مطالعه حاکیست تحولات ساختاری صنایع کارخانه‌ای در دو برنامه پنجم ‌و ششم توسعه متفاوت از دو برنامه سوم ‌و چهارم بوده، و در این دو برنامه توسعه اخیر، ساختار تولید صنایع ایران تضعیف، و از نقش آن در اقتصاد ملی کاسته شده است. رقابت‌‌‌‌‌ صنعتی ایران از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۸ پس از جهش صعودی، و در ابتدای دهه 2010 با آغاز تحریم‌هاو تشدید آن تنزّل یافت‌ و در ادامه به‌دلیل شکل‌گیری فضای پسا برجامی‌و کم‌ترشدن فشار تحریم‌ها بهبود یافت. از سال ۲۰۱8 روند نزولی رقابت صنعتی ایران آغاز و به ۰.۰۵۲ در انتهای دهه تنزّل‌ و مجددا در سال ۲۰۲۰ با همه‌گیری‌کووید-۱۹و پی‌آمدهای آن بر تولید و تجارت، ظرفیت صنعتی کشور کاهش یافت‌ و امتیاز رقابت صنعتی ایران به ۰.۰۴۶ رسید و بی‌ثباتی و ریسک اجزای رقابت‌پذیری ایران در یک دهه اخیر در مقایسه‌ با دهه‌های گذشته بالاست. طی دوره مطالعه شکاف رقابت صنعتی ایران با نقطه ایده‌آل جهان ‌و منطقه همچنان بالاست. بهبود رقابت صنعتی مستلزم توجه به عناصر «گسترش تولید» برای افزایش حضور در بازارهای جهانی توام با «ارتقای کیفیت‌تولید» یا بالارفتن از «نردبان فناوری» است. تحقق «یادگیری از بازارهای جهانی» منوط به پیش‌شرط‌های مهم بهبود قابلیت‌های فناورانه، توسعه ظرفیت‌های تولیدی‌و سرمایه‌گذاری کافی در زیرساخت‌ها است. نگاهی به تجارت موفق، حکایت از رشدصنعتی‌و تجارت صنعتی فراگیر ناشی از تغییرساختاری، بهره‌مندی از مزیت‌های‌رقابتی‌و انتقال منابع به بخش‌های با بهره‌وری بالاتر است‌.