موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني

مشخصات سند
نظرات

نويسنده علي حسين ذوالفقاري
همكار يعقوب زراعت کيش
همكار مهدي کمالي
همكار محمد محبي
همكار ابراهيم نگهداري
نام نشريه پژوهشنامه بازرگانی
كد نشريه NA-05-XXX-239
زمان انتشار مهر 1405
شماره نشريه شماره 120، دوره 30، پاييز 1405
صاحب امتياز موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني
زبان فارسي

اقتصاد مقاومتی/ تحریم های اقتصادی/ متغیرهای کلان اقتصادی/ نرخ تعرفه مؤثر / سیاست تجاری

برای دریافت فایل ثبت نام کرده و یا وارد شوید

سیاسـتهای تعرفـهای در شـرایط تحریـم، ابـزاری کلیـدی بـرای حمایـت از صنایـع داخلـی بهشـمار میرونـد. بـا توجـه بـه وابسـتگی اقتصـاد ایـران بـه درآمدهـای نفتـی و تشـدید محدودیتهـای بینالمللـی، بررسـی تأثیـر متغیرهـای کالن اقتصـادی و تحریمهـا بـر سـطح حمایـت تعرفـهای اهمیـت راهبـردی دارد. هـدف ایـن پژوهش، بررسـی تأثیـر نـرخ ارز ، تـورم و تحریـم بـر نـرخ تعرفـه مؤثـر کاالهـای صنعتـی ایـران طـی دوره ۱۳۵۷ تـا ۱۴۰۳ اسـت. پـس از محاسـبه نـرخ حمایـت مؤثـر بـرای ده گـروه صنعتـی بـا جـداول داده-سـتانده متغیـر در زمـان، دو معادلـه بهصـورت سیسـتم همزمـان )حداقـل مربعـات سـهمرحلهای( بـرآورد و روابـط بلندمـدت و کوتاهمـدت بـا الگـویتصحیـح خطـای بـرداری تحلیـل شـد. یافتههـا نشـان داد تحریم با ضریـب ۰.۴۶۵ تأثیر مثبت و معنـاداری بر نرخ تعرفـه مؤثـر داشـت؛ ایـن نـرخ پـس از تشـدید تحریمهـا از ۰.۶۲۴ بـه ۱.۰۸۷ رسـید. نـرخ ارز )۰.۳۰۹( و تـورم )۰.۵۱۲( نیـز رابطـه مثبـت معنـاداری نشـان دادنـد. بـا ایـن حـال، ایـن حمایـت صرفا اثر مسـتقیم منفـی تحریم بـر تولید را جبـران کـرد، به طوری کـه اثـر خالـص تحریـم بـر تولیـد صنعتـی تقریبـا صفـر شـد. در عیـن حال، رشـد سـاالنه تولید صنعتـی 56.3 درصـد، سـهم صـادرات 27.8 درصـد و بهـرهوری کاهـش یافتـه اسـت. یعنـی تعرفـه فقـط از سـقوط تولیـد جلوگیـری کـرد، بـدون آنکـه کارایـی یـا رقابتپذیـری صنعـت را بهبـود بخشـد. بنابرایـن تعرفـه بهتنهایـی جایگزیـن سیاسـتهای بهـرهوری و رقابتپذیـری نیسـت و تلفیـق ایـندو بـرای رشـد صنعتـی پایـدار ضـروری اسـت